Gelibolu’da yenilgi
\nOcak 1915’te \u0130ngiliz Donanmas\u0131’n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki Churchill, \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’ndaki Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa sald\u0131rmaya karar verdi. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n en k\u00f6t\u00fc m\u00fcttefiklerinden biri olacak.<\/p>\n
1915 bahar\u0131nda ba\u015flat\u0131lan Gelibolu kampanyas\u0131, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda M\u00fcttefik ordular\u0131n\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 askeri felaketlerinden biri olmaya devam ediyor. \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ve Almanya’n\u0131n bir m\u00fcttefiki olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun teslimini ele ge\u00e7irmeyi hedefleyen Gelibolu operasyonu, a\u011f\u0131r askeri kay\u0131plar ve kararl\u0131 bir \u015fekilde inkar eden bir geri \u00e7ekilme ile sona eriyor. E\u011fer Churchill\u2019in Gelibolu\u2019ya sald\u0131r\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131ndaki rol\u00fc iyi tan\u0131mlanm\u0131\u015fsa, operasyonlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi konusundaki sorumlulu\u011fu \u00e7ok daha tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Her durumda, Gelibolu’nun yenilgisi, yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n itibar\u0131n\u0131 \u00f6nemli ve kal\u0131c\u0131 olarak etkilemi\u015ftir.
\nWinston Churchill, 1915’teki k\u0131rk ya\u015flar\u0131nda, liberal Asquith h\u00fck\u00fcmetinde, 1911’den bu yana ilk Deniz Kuvvetleri bakan\u0131n\u0131n e\u015fi olan Amiral Lordunun g\u00f6revini \u00fcstlendi. \u0130ngiliz filosuna d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde \u00f6nemli bir rol verme ihtiyac\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak savunuyor. B\u00fcy\u00fck Britanya, o zaman, hala denizlerin egemenli\u011fidir. Ulus, donanmas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca birli\u011fi k\u0131taya g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in de\u011fil, d\u00fc\u015fman filosunu yok etmek ve sava\u015f\u0131n sonunu h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in de kullanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
1 Kas\u0131m 1914’de Osmanl\u0131 Devleti, Merkezi G\u00fc\u00e7lerin yan\u0131 s\u0131ra sava\u015fa girdi. Churchill, Avrupa opera tiyatrosundaki \u00e7\u0131kmazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ve neden – kendisinin kullanmas\u0131
\nB\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in resmin \u00fczerine t\u0131klay\u0131n
\nCanopus, May\u0131s 1915’te \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’ndaki Osmanl\u0131 kalelerini bombalad\u0131.
\nAyn\u0131 s\u00f6zler – \u0130ngiliz askerleri “Flandre’de dikenli telleri \u00e7i\u011fnemeyi b\u0131rakt\u0131”, yeni bir cephe a\u00e7may\u0131 planl\u0131yor. Ama\u00e7, Ege Denizi ile Marmara Denizi’ni birbirine ba\u011flayan ve oradan Konstantinopolis’e uzanan ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nu sava\u015f\u0131 terk etmeye zorlayan, altm\u0131\u015f kilometre uzunlu\u011funda bir a\u011fza sahip olan \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131 devralmak. Bo\u011fazlar\u0131n kontrol\u00fc, Rus m\u00fcttefiki Akdeniz havzas\u0131na Karadeniz limanlar\u0131ndan \u00fccretsiz olarak eri\u015febilmesine izin verirken, M\u0131s\u0131r, \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesi ve S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 herhangi bir Osmanl\u0131 tehdidinden kal\u0131c\u0131 olarak korunacakt\u0131r. Her tarafta \u00e7evrili olan Merkez G\u00fc\u00e7leri teslim olmaya zorlanacakt\u0131. Verilen sebepler do\u011fru ve g\u00fcvenilir g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve 13 Ocak 1915’te \u0130ngiltere Sava\u015f Konseyi \u00f6nerileri memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131.
\nOperasyonun hemen organize edilmesi zor. \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131, iki k\u0131y\u0131ya yay\u0131lan onlarca kalenin savundu\u011fu, o kadar dard\u0131r (1 ila 4 kilometre), gemiler kendilerini T\u00fcrk top\u00e7ular\u0131n\u0131n hemen yak\u0131n\u0131nda bulabilir ve birka\u00e7 maden bariyeri ge\u00e7i\u015fini engeller. Yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck bir bombalama ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir kuvvet sald\u0131r\u0131s\u0131, gemilerin ge\u00e7i\u015fi zorlamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Ba\u015fbakan Asquith ve Osmanl\u0131 Direni\u015fini hafife almaya meyilli Sava\u015f Kabini, \u015firkete s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar sa\u011flama e\u011filiminde. Sava\u015f Bakan\u0131 Lord Kitchener, ironik ifadesine g\u00f6re \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 marjinal bir operasyon olarak g\u00f6r\u00fcyor: \u201cMarmara Denizi’nde deniz yolculu\u011fu\u201d. Ona g\u00f6re, sava\u015f\u0131n as\u0131l g\u00f6revi Bat\u0131 cephesinde oynamaya devam ediyor ve amiraller sava\u015fa \u0130ngiliz filosunun en iyisi olarak kat\u0131lmamaya dikkat ediyorlar.<\/p>\n
D\u00fc\u015fmanl\u0131klar 19 \u015eubat 1915’te bir dizi bombalamayla ba\u015flad\u0131, sonra da 18 Mart’ta Bo\u011faz’da birka\u00e7 M\u00fcttefik sava\u015f gemisinin harekete ge\u00e7ti\u011fi bir deniz sald\u0131r\u0131s\u0131yla devam etti. Manevrada, Frans\u0131z sava\u015f gemisi Bouvet ve \u0130ngiliz sava\u015f gemisi, Dayan\u0131lmaz ve Okyanus, \u00f6nceki gece T\u00fcrkler taraf\u0131ndan kurulan may\u0131n bariyerine atlad\u0131. T\u00fcrk top\u00e7ular\u0131n\u0131n \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck gemiler batar veya a\u011f\u0131r hasar g\u00f6r\u00fcr. May\u0131n tarlas\u0131 kullan\u0131m\u0131na ra\u011fmen, tan\u0131nm\u0131\u015f iki may\u0131n engelinin hi\u00e7biri ortadan kalkmad\u0131. Dahas\u0131, m\u00fcttefik gemilerin hareketi, olas\u0131 bir ini\u015ften ve ard\u0131ndan Osmanl\u0131 birliklerine taarruz eden bir kara par\u00e7as\u0131n\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyor. Gelibolu\u2019da, gen\u00e7 Albay Mustafa Kemal\u2019in (gelecekteki Atat\u00fcrk) komutas\u0131ndaki T\u00fcrk ordusunun m\u00fcttefik sald\u0131r\u0131ya haz\u0131rlanmak i\u00e7in bolca vakti var.
\nBe\u015f hafta sonra, 25 Nisan 1915’te, Gelibolu yar\u0131madas\u0131na birka\u00e7 bin \u0130ngiliz, Frans\u0131z, Avustralya ve Yeni Zelanda askeri geldi. \u0130ngiliz \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun iki egemenli\u011fi olan Avustralya ve Yeni Zelanda i\u00e7in bu, onlar\u0131n B\u00fcy\u00fck Sava\u015f\u2019a ilk kat\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. \u0130ngilizlerden ayr\u0131 tutulan birimleri, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden olu\u015fuyor ve bu gen\u00e7 uluslarda g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131, Avrupa’dan uzak, muhte\u015fem bir \u015fey. Toplam 5 milyon n\u00fcfustan 330.000 Avustralyal\u0131, B\u00fcy\u00fck Sava\u015fta 220.000 Yeni Zelandal\u0131 ile birlikte sava\u015fmaya gidiyor. B\u00f6yle bir momentum, b\u00fcy\u00fck bir vatanseverlik harikas\u0131, macera ve sosyal bask\u0131 i\u00e7in bir tat olarak a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.
\n\u0130ni\u015f i\u00e7in, Helles Burnu yak\u0131n\u0131ndaki yar\u0131mada ve bir \u00f6ncekilerin kuzeyindeki Z sonunda, S, V, W, X ve Y harfleriyle belirtilen 5 plaj se\u00e7ilmi\u015ftir. Ancak, M\u00fcttefikler, Turchi taraf\u0131ndan en iyi savunulan konumlar hakk\u0131nda \u00f6zet bilgiye sahiptir ve operasyona kat\u0131lan kuvvetler yetersizdir. Churchill biyografilerine g\u00f6re, ilk Amirallik Lordu Martin Gilbert daha fazla asker g\u00f6ndermekte \u0131srar ederdi. K\u0131y\u0131ya hakim olan dik yama\u00e7lara t\u0131rmanamayan ve i\u00e7 kesimlerde ilerleyemeyen Z k\u0131y\u0131lar\u0131na inen Avustralya ve Yeni Zelanda ordusu (ANZAC olarak adland\u0131r\u0131lan) ordusu, yukar\u0131daki araziyi savunan T\u00fcrk t\u00fcfeklerinin s\u00fcrekli tehdidi alt\u0131nda ya\u015f\u0131yor . V sahilinde, \u0130rlanda ve Hampshire taburlar\u0131ndan askerler k\u0131y\u0131ya karaya oturmu\u015f bir gemide s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 bulmay\u0131 ba\u015far\u0131rlar. Her sortide d\u00fc\u015fman ate\u015fi ile bi\u00e7iliyorlar.<\/p>\n
Plajlar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde, k\u0131sa s\u00fcrede dayan\u0131lmaz olan kokusu a\u00e7\u0131k denizde demirleyen gemilere bile ula\u015fan muazzam bir katliama d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Is\u0131 ve konu\u015fland\u0131r\u0131labilir hijyen ko\u015fullar\u0131 nedeniyle, tifo ate\u015fi ve dizanteri salg\u0131n\u0131 geli\u015fir. \u00c7ok say\u0131da
\nB\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in resmin \u00fczerine t\u0131klay\u0131n
\nWinston Churchill
\nele ge\u00e7irilmi\u015f cesetler say\u0131s\u0131z sinekleri kendine \u00e7ekiyor. Ayr\u0131ca, hastane gemilerine binmeden gelmesi nedeniyle, yaral\u0131lar tedavi edilmemektedir. Durum o kadar dayan\u0131lmaz hale geliyor ki, May\u0131s ortas\u0131nda sava\u015f\u00e7\u0131lar \u00f6l\u00fcmlerini g\u00f6mmek i\u00e7in birka\u00e7 saat s\u00fcren bir ate\u015fkes karar\u0131 verdiler.
\nBirka\u00e7 ay boyunca, M\u00fcttefik askerleri yama\u00e7lara a\u00e7\u0131lan siperlerde veya s\u0131\u011f\u0131naklarda ya\u015famaya zorlan\u0131yor. Kelep\u00e7eyi gev\u015fetme giri\u015fimi a\u011f\u0131r kay\u0131plarla sona erer. 1915 May\u0131s’\u0131nda Frans\u0131z ve \u0130ngiliz askerleri Hithia k\u00f6y\u00fcn\u00fc fethetme eyleminde iki kez ba\u015far\u0131s\u0131z oldular. Cephe hatt\u0131 sadece 500 metre hareket ettirildi ve bu yetersiz ba\u015far\u0131 i\u00e7in M\u00fcttefikler 13 bin ki\u015fiyi kaybetti. General Hamilton\u2019un Londra\u2019ya g\u00f6nderdi\u011fi raporlar\u0131n yaln\u0131zca Temmuz ay\u0131 ile ilgili durumun daha ger\u00e7ek\u00e7i bir tasviri oldu\u011funu kabul ediyor. General, “Yunanl\u0131lar\u0131n Truva’y\u0131 fethetmek i\u00e7in 10 y\u0131l almas\u0131 beni hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rtmad\u0131” diyor.
\nA\u011fustos ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, ANZAC ini\u015f b\u00f6lgesinin kuzeyindeki Suvla koyunda yeni bir ini\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130lk ba\u015fta, \u00fc\u00e7 \u0130rlanda birimi toprak kazanmay\u0131 ba\u015fard\u0131, ancak ilerlemeleri T\u00fcrklerin amans\u0131z direni\u015fiyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131yor. Yaln\u0131z \u00c7am’daki Avustralyal\u0131lar ve Chunuak Bair’deki Yeni Zelandal\u0131lar i\u00e7in de ayn\u0131 durum.
\nA\u011fustos ay\u0131nda Avustralya Ba\u015fbakan\u0131 Andrew Fisher\u2019a g\u00f6nderilen bir mektupta, bir askeri nakliye gemisi gemisinde bulunan gen\u00e7 gazeteci Keith Murdoch, sald\u0131r\u0131n\u0131n su\u00e7lu do\u011fa\u00e7lamas\u0131n\u0131 k\u0131nad\u0131. Bir \u0130ngiliz b\u00f6l\u00fcm\u00fc yanl\u0131\u015f yere, daha sonra tekrar do\u011fru sekt\u00f6re indi. “Pratik bir ruhu olan sizce, bu susuz gen\u00e7 \u0130ngilizlerin kantinde ne kadar su kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz, denizde bir geceden sonra, g\u00fcne\u015fin alt\u0131ndaki y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015f ve ilerlemenin? Elbette bir damla bile de\u011fil”. \u0130ngiliz Sava\u015f Kabinesine iletilen bu ifade, yine de ciddiye al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini kabul eden Churchill taraf\u0131ndan \u201csansasyonel\u201d olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Londra’da, operasyonun ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ciddi bir siyasi krize neden oluyor ve bu da Denizin \u0130lk Lordu Lord’un (Filo Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131) istifa etmesine yol a\u00e7\u0131yor. Churchill, h\u00fck\u00fcmet koalisyonuna girmeleri i\u00e7in onu \u201colmazsa olmaz\u201d yapan muhafazak\u00e2rlar\u0131n iste\u011fi \u00fczerine Amiralli\u011fin \u0130lk Lordu olarak g\u00f6revini kaybeder. Lancaster D\u00fckal\u0131\u011f\u0131 \u015eans\u00f6lyesi \u015eeref Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Birlikler tahliye edildi: Suvla b\u00f6lgesi i\u00e7in 18 ve 19 Aral\u0131k 1915’te ve Helles Burnu’na karaya \u00e7\u0131kan birlikler i\u00e7in 8 ve 9 Ocak 1916’da.
\nToplamda \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131 veya Gelibolu Sava\u015f\u0131 46 bin ki\u015fi \u00f6ld\u00fc ve M\u00fcttefik saflar\u0131nda 86 bin ki\u015fi yaraland\u0131. Operasyon dolayl\u0131 olarak hastal\u0131k nedeniyle 258 bin askerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu. Osmanl\u0131 ordusuna gelince, kay\u0131plar\u0131n de\u011ferlendirilmesi \u00e7ok daha zor. Salg\u0131nlarda ve k\u00f6t\u00fc muamele g\u00f6rm\u00fc\u015f yaralanmadan kaynaklanan kay\u0131plar\u0131n dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 durumlarda sava\u015fta daha d\u00fc\u015f\u00fck fakat \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar.
\nB\u00f6yle bir felaketle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan her sava\u015f \u00fclkesi sava\u015f hakk\u0131nda \u00f6zel bir an\u0131t haz\u0131rlar. Fransa’da, 23.000 askerin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc veya yaraland\u0131\u011f\u0131 \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n hat\u0131ras\u0131, 1916’da Verdun veya Somme sava\u015flar\u0131 gibi Bat\u0131 cephesindeki b\u00fcy\u00fck kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle unutuldu. Do\u011fu Ordusu’nun sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 nank\u00f6r olarak g\u00f6rd\u00fcklerinden ac\u0131 \u00e7ekiyorlar. \u00d6te yandan, Avustralya gibi gen\u00e7 bir ulus i\u00e7in, Gelibolu ate\u015fin vaftizi olarak alg\u0131lan\u0131yor. Takma ad\u0131 kaz\u0131c\u0131 olan Avustralyal\u0131 asker (kaz\u0131c\u0131, kendini bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in a\u00e7t\u0131klar\u0131 a\u00e7malar nedeniyle) kahraman olarak kutlan\u0131r. 25 Nisan\u2019da ANZAC\u2019\u0131n asker ini\u015f g\u00fcn\u00fc, her y\u0131l b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla an\u0131l\u0131yor. \u00d6nemli mesafeye ra\u011fmen, sava\u015f alan\u0131nda \u00f6len \u00e7i\u00e7eklerle dolu 10.000 ANZAC’\u0131n mezarlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in bug\u00fcn hala binlerce Avustralya ve Yeni Zelanda turisti geliyor. T\u00fcrkiye’de \u00c7anakkale sava\u015f\u0131 ulusal tarihte bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Bat\u0131 i\u015fgalini reddeden Osmanl\u0131 ordusu, modern T\u00fcrkiye’nin babas\u0131 Mustaf\u00e1 Kemal’in \u00f6rne\u011fini takiben cesaret ve cesaret g\u00f6sterdi.
\nBritanya’da askerler \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r ayr\u0131lmaz, sald\u0131rgan\u0131n faydas\u0131, kullan\u0131lan strateji ve elde edilen sonu\u00e7lar hakk\u0131nda geni\u015f bir tart\u0131\u015fma ba\u015flad\u0131. Bu insan felaketine \u0131\u015f\u0131k tutmak i\u00e7in 1916’n\u0131n ba\u015flar\u0131nda bir soru\u015fturma komisyonu g\u00f6revlendirildi. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Churchill, yenilgiden sorumlu m\u00fcd\u00fcr olarak d\u00fczenli olarak tayin edilir. Sava\u015f Kabinesi \u00fcyeleri ve \u00f6zellikle Ba\u015fbakan Herbert Asquith i\u00e7in, sorumluluklar\u0131ndan ucuza kurtulmak i\u00e7in bir y\u00f6ntem. Avustralyal\u0131lar i\u00e7in, ANZAC birlikleri \u0130ngiliz ihmalinin kurban\u0131 oldu.<\/p>\n
O andan itibaren, eski Amiraller Lordu onsuz bir an harcamaz.
\nB\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in resmin \u00fczerine t\u0131klay\u0131n
\nSiperlerdeki T\u00fcrk askerleri
\nhakl\u0131 \u00e7\u0131karmak zorunda. Eyl\u00fcl 1916’n\u0131n sonundan itibaren soru\u015fturma komisyonuna uzun bir mektup g\u00f6nderdi. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re, \u0130ngiliz kamuoyu, operasyonlar\u0131 planlayan ve yapanlara adaletsiz oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Operasyonun ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok az \u015fey kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi: bir d\u00fczine ek tekne, birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcm daha ve \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n fethi Konstantinopolis’in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne ve k\u0131sa vadede sava\u015f\u0131n sona ermesine neden olacakt\u0131. \u201cBirka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde, bu olaylarla ilgili ba\u015fka bir karar verilecek\u201d diye belirtiyor devlet adam\u0131.
\nSon zamanlarda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, b\u00fcy\u00fck Avustralyal\u0131 tarih\u00e7i Robin Prior, 1915’te uygulanan stratejide yeni unsurlar ortaya koydu. Ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar yoksul olarak tasarlanan Gelibolu kampanyas\u0131n\u0131n \u00e7ok az insan kayna\u011f\u0131 ve malzeme kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. zaten ba\u015ftan mahkum edildi. Kesin olarak, di\u011fer \u0130ngiliz stratejistlerin aksine, Churchill, sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bu yana M\u00fcttefiklere uygulanan zararlar\u0131n ciddiyeti hakk\u0131nda akut bir fark\u0131ndal\u0131\u011fa sahip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve di\u011ferleri sava\u015f\u0131n sonunu h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131 taarruz etmeye yol a\u00e7an bu duygu. \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131 bat\u0131 cephesindeki piyadelerin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir sava\u015f sava\u015f\u0131na \u00f6ncelik vermekte \u0131srar etti. Gelibolu sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in, bunun bir bedeli olaca\u011f\u0131 ve \u00e7ok daha fazla asker istedi\u011fi konusunda e\u015fit derecede fark\u0131ndad\u0131r.
\nAncak, Amiralli\u011fin ilk efendisi temel olarak uzun vadeli operasyonun etkisiyle yan\u0131l\u0131yor. Filo ayr\u0131ca \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’na girip Konstantinopolis’i (\u015fiddetli sava\u015f pahas\u0131na) hi\u00e7 ku\u015fku duymadan almay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131nda, Osmanl\u0131 birliklerinin Anadolu’da sava\u015fmaya devam etmesi muhtemeldir. Her hal\u00fckarda, B\u00fcy\u00fck Sava\u015f\u2019ta yer alan g\u00fc\u00e7ler dengesi, Churchill\u2019in umutlar\u0131n\u0131n aksine, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmeyecekti. Almanya ve Avusturya Macaristan i\u00e7in, Balkan cephesinde oynanan \u015fey Bat\u0131 cephesinde veya do\u011fu cephesinde sava\u015fmaktan daha az \u00f6nemliydi. M\u00fcttefik askerler taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen beceriye ra\u011fmen, en y\u00fcksek \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmet d\u00fczeyinde ve \u00f6zellikle Churchill taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen Gelibolu sava\u015f\u0131, bir solukluk sonucu i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gelibolu’da yenilgi Ocak 1915’te \u0130ngiliz Donanmas\u0131’n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki Churchill, \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’ndaki Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa sald\u0131rmaya karar verdi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":344,"featured_media":13357,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-13360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/344"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.42doit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}